1.Triệu chứng:
Rễ lúa bình thường có màu trắng hay trắng ngà, nhưng khi bị ngộ độc hữu cơ thì rễ có màu nâu đỏ đến đen, mùi thối (rễ chết).
![]() |
Rễ lúa bị ngộ độc hữu cơ |
Khi bị ngộ độc hữu cơ bộ lá ngả sang màu vàng, từ chóp lá xuống và từ mép lá vào do rễ không hút được dưỡng chất. Lúa phát triển và đẻ nhánh kém, cây thấp, không bắt phân.
Khi bị nặng cây lúa có thể chết lụi dần, những cây còn lại có thể không cho bông hoặc bông nhỏ, hạt lép nhiều.
2.Nguyên nhân:
Đây là bệnh sinh lý.
Thường xảy ra ở vùng canh tác lúa 3 vụ/năm.
Thường xảy ra ở vùng canh tác lúa 3 vụ/năm.
Do khoảng thời gian chuẩn bị đất đến khi gieo sạ ngắn, làm đất sơ sài, chỉ vừa mới cày vùi rơm rạ thì đã gieo sạ ngay.
Sau khi gieo sạ các gốc rơm rạ tiếp tục bị phân huỷ trong điểu kiện yếm khí tạo thành khí độc như H2S, các axít hữu cơ như axit acetic, axit butyric,... gây độc cho cây lúa.
Những nơi ruộng trũng, ruộng gần các ao cá hay chuồng trại chăn nuôi bị tháo nước xuống ruộng thường xuyên thì bệnh sẽ nghiêm trọng hơn.
3. Phòng:
Hạn chế làm vụ 3. Nên xen 2 vụ lúa 1 vụ màu.
Thời gian từ làm đất đến khi gieo sạ ít nhất là 20- 25 ngày để xác bã hữu cơ kịp phân hủy. Có thể dùng thuốc trừ cỏ phun lên gốc rạ giúp cho gốc rạ mau phân hủy.
Cày vùi rơm rạ xong cho nước vào ruộng khoảng 2 tuần sau đó tháo hết nước và thay nước mới vào để làm đất gieo sạ.
Bón lót phân lân đầu vụ với lượng 300- 400kg/ha kích thích bộ rễ phát triển mạnh.
4. Khắc phục:
Khi lúa bị ngộ độc hữu cơ nếu có thể nên tháo hết nước trong ruộng ra để cho ruộng khô nứt chân chim cho khí độc thoát ra khỏi đất. Sau đó bơm nước mới vào để pha loãng các chất độc còn lại.
Sử dụng 50- 100kg/ha phân DAP rải cho ruộng
Sử dụng TM- Siêu Lân Đỏ, Hydrophos, Super K-humat,... có hàm lượng lân và kali cao phun nhằm phục hồi bộ rễ, giải độc và cung cấp dinh dưỡng cho lúa.
![]() |
Phân bón lá Hydrophos chứa hàm lượng lân dễ tiêu rất cao |
Ngưng bón phân đạm cho lúa.
Khoảng vài ngày sau khi thấy lúa phục hồi ra lá xanh, bộ rễ phát triển, ra nhiều rễ trắng thì đã cứu lúa thành công, và tiến hành chăm sóc bình thường.